Author Archives: rrcom

Alamat ng Pinya

pinyaNoong unang panahon may mag-inang naninirahan sa malayong pook. Ang pangalan ng ina ay Rosa at ang pangalan ng anak ay Pina. Bugtong na anak si Pina kung kaya’t siya’y lumaki sa layaw. Maraming gawaing bagay ang hindi niya nalalamang gawin kung kaya’t pinagsisiskapan ni Aling Rosa na ituro ang mga ito sa kanyang anak.

Minsan nagkaroon ng karamdaman si Aling Rosa, naratay siya sa higaan kaya si Pina ang inutusan niyang gumawa ng ilang mga gawain sa bahay. Inutusan ni Aling Rosa na magluto ng lugaw si Pina, sumunod naman si Pina kaya lang sa bawat gawa niya ay palagi niyang tinatanong ang ina sa mga bagay na kanyang kailangan, tulad ng;

“Inang nasaan po ang bigas?”

“Inang nasaan po ang posporo?, hindi ko mahanap.”

“Inang nasaan po ang sandok natin hindi ko po makita?”

Dahil sa sama ng pakiramdam ng ina ito ay nainis kay Pina dahil sa walang tigil na katatanong sa kanya, kung kaya’t naibulalas nito ang mga salitang, “Naku! Pina sana’y magkaroon ka ng maraming mata para mahanap at makita mo ang bagay na nais mong  makita.”

Sumama ang loob ni Pina sa sinabi ng  ina sa kanya kaya lumabas ito ng bahay. Sumapit na ang dilim subalit hindi pa rin umuuwi si Pina, nag-alala ang kanyang ina kaya kahit masama pa ang pakiramdam ay bumangon at pinagtanong-tanong sa kapit-bahay ang anak subalit hindi niya nakita ang anak kaya nagpasya na lamang siyang bumalik sa bahay.

Kinabukasan, dahil sa pagmamahal sa anak hinanap ulit niya ang anak na si Pina subalit bigo pa rin siya. Naupo si Aling Rosa sa harap ng kanilang bahay at tinatanawan ang pagbabalik ng anak nang bigla niyang makita ang isang halamang kakaiba sa kanyang paningin. Inalagaan niya ito hanggang sa ito ay magkabunga. Laking gulat na lamang niya ng makita niya na hugis ulo ito na maraming mata. Inisip ni Aling Rosa ang anak na si Pina at ang huling mga salitang kanyang sinabi sa anak. Naibulong niya sa sarili na “Pina anak ko.” Mula noon tinawag niyang Pina ang halaman at sa kalaunan sa pagsasaling bibig ng pangalang  Pina ito ay naging Pinya.

Halimbawa ng Tula

glimpses of a poets lifeAng pahinang ito ay naglalaman ng mga halimbawa ng tula kung saan kapupulutan ng mga aral. Ang tula ay mga matatalinghagang salita na nagmula sa damdamin, karanasan, may angking aliw-iw, at kariktan. Sa kaligirang pangkasaysayan ng tula ito ay maituturing na pinakamatandang sining sa kulturang Pilipino.

Ang mga tula ay maaaring nagtataglay ng pag-ibig sa bayan,  pagmamahal sa kapwa at kalikasan. Ang tula ay may iba’t-ibang uri tulad ng Tulang Liriko o Pandamdamin, Tulang Pasalaysay, Tulang Dula at Tulang Patnigan.

Isang Punongkahoy
Jose Corazon de Jesus

Kung tatanawin ko sa malayong pook,
Ako’y tila isang nakadipang krus;
Sa napakatagal na pagkakaluhod,
Parang hinagkan ang paa ng Diyos!Organong sa loob ng isang simbahan
Ay nananalangin sa kapighatian
Habang ang kandila ng sariling buhay
Magdamag na tanod sa aking libingan.Sa aking paanan ay may isang batis,
Maghapo’t magdamag na nagtutumangis;
Sa mga sanga ko ay nangakasabit,
Ang pugad ng mga ibon ng pag-ibig.Ang mga kampana sa tuwing orasyon,
Nagpapahiwatig sa akin ng taghoy;
Ibon sa sanga ko’y may tabing nang dahon,
Batis sa paa ko’y may luha ng daloy.Ngunit tingnan ninyo ang aking narrating,
Natuyo, namatay sa sariling aliw;
Naging krus ng pagsuyong laing,
At bantay sa hukay sa gitna ng dilim.Wala na, ang gabi ay lambong ng luksa
Panakip sa aking namumutlang mukha!
Kahoy na nabuwal sa pagkakahiga,
Ni ibon ni tao’y hindi na matuwa.At iyong isipin nang nagdaang araw,
Isang kahoy akong malago’t malabay,
Ngayon ang sanga ko’y krus na libingan
Dahon ko’y ginagawang korona sa hukay.

 

Sa aking mga Kabata
Jose P. Rizal

Kapagka ang baya’y sadyang umiibig
sa kanyang salitang kaloob ng langit,
sanlang kalayaan nasa ring masapit
Katulad ng ibong nasa himpapawid.Pagka’t ang salita’y isang kahatulan
Sa bayan, sa nayo’t mga kaharian.
At ang isang tao’y katulad, kabagay
Ng alin mang likha noong kalayaan.Ang hindi magmahal sa kanyang salita’y
mahigit sa hayop at malansang isda,
kaya ang marapat ay pagyamaning kusa
na tulad sa inang tunay na nagpala.Ang wikang Tagalog tulad din sa Latin,
sa Ingles, Kastila sa salitang anghel,
sapagka’t ang Poong maalam tumingin
ang siyang naggawad, nagbigay sa atin.Ang salita nila’y tulad din sa iba
Na may alfabeto at sariling letra,
Na kaya nawala’y dinatnan ng sigwa
Ang lunday sa lawa noong dakong una.

 

Bayani ng Bukid
Al Perez

Ako’y magsasakang bayani ng bukid
Sandata’y araro matapang sa init
Hindi natatakot kahit na sa lamig
Sa buong maghapon gumagawang pilit.Ang kaibigan ko ay si Kalakian
Laging nakahanda maging araw-araw
Sa pag-aararo at sa paglilinang
Upang maihanda ang lupangmayaman.Ang haring araw di pa sumisikat
Ako’y pupunta na sa napakalawak
Na aking bukiring laging nasa hagap
At tanging pag-asa ng taong masipag.Sa aking lupain doon nagmumula
Lahat ng pagkain nitong aking bansa
Ang lahat ng tao, mayaman o dukha
Sila’y umaasa sa pawis kot gawa.Sa aking paggawa ang tangi kong hangad
ang ani’y dumami na para sa lahat
Kapag ang balana’y may pagkaing tiyak
Umaasa akong puso’y magagalak.At pagmasdan ninyo ang aking bakuran
Inyong makikita ang mga halaman
Dito nagmumula masarap na gulay
Paunang pampalakas sa ating katawan.Sa aming paligid mamamalas pa rin
Ang alagang hayop katulad ng kambing
Baboy, manok, pato’t alay na pagkain
Nagdudulot lakas sa sariling atin.Ako’y gumagawa sa bawa’t panahon
Nasa aking puso ang taos na layon
Na sa bawat tao, ako’y makatulong
At nang mabawasan ang pagkakagutom.Ako’y magsasakang, bayani ng bukid
Sandata’y araro matapang sa init
Hindi natatakot kahit na sa lamig
Sa buong maghapon gumagawang pilit.